Gesprek met een vluchteling

Op 14 juni organiseerde SV Aladdin een gesprek met een vluchteling. Door tentamen- en scriptiestress rond deze periode waren helaas wat leden verhinderd waardoor we een kleinere groep dan verwacht hadden. We verzamelden in een vergaderzaal bij Drift 6. Hier ontmoetten we Maha, een jonge vrouw uit Syrië. Ze startte haar verhaal met een begeleidende powerpoint. Ze vertelde ons over de situatie in Syrië vóór de oorlog. Ze legde uit dat als je iets negatiefs zei over Assad, je opgepakt werd en soms mishandeld of zelfs vermoord. Als een familielid opgepakt werd, dan was je zelf ook verdacht en dus niet meer veilig. Soms werden mensen opgepakt omdat ze het goed konden vinden met hun buurman, die als verdachte gemarkeerd was. Verdachte van wat? Verdacht van het volgen of zelfs leiden van het verzet…

In een eerder afgelegd interview voor het boekje ‘We are still here’ van Human Rights Watch (2014, klik hier) vertelt ze wat haar overkomen is:

“For three months, I had a feeling that one of us was going to die,” said Maha, now 28, a former first grade teacher from Aleppo city. She and her husband, Mustafa, were part of a local civilian activist group promoting peaceful change and democracy. Newly married, in mid-November 2012 Maha and Mustafa, 30, went with two friends to participate in a weekly anti-government demonstration following Friday prayers in the Bustan al-Qasr neighborhood of Aleppo. Maha said that the demonstration consisted of civilian activists and local community members. After it concluded, she and her friends stood chatting in front of the mosque when government shelling hit the area. “I felt something falling above me and I started to run. I turned back and saw dust,” Maha said. “I looked for Mustafa… I couldn’t find him. I started looking through the bodies.” Maha saw one of their friends on the ground, bleeding profusely. She discovered that Mustafa had been taken to the hospital. “I went to the hospital. I saw a child without legs. I saw every kind of injury. But my only worry was: where is Mustafa?” Doctors told Maha that Mustafa required surgery for injuries to his lungs and abdomen. Several hours later, they told her that he had died during the operation. Thirteen others also died that day; twenty-one people, including the friend Maha saw bleeding, were injured. Maha said she felt shocked and hopeless. She left Syria three weeks later, in December 2012, and has only returned once since that time. Her brother, Hussein, a well-known human rights blogger, has been detained by government forces since February 16, 2012, when he was arrested with colleagues Mazen Darwish and Hani Al-Zaytani at the Syria Center for Media and Freedom of Expression. Maha’s sister, Nuha, was detained for 23 days in August 2012 by pro-government militia members who attempted to use her as leverage for a prisoner exchange with the FSA. The organization that Maha and her friends founded has resumed work inside Syria, but for now Maha works with them from Turkey. According to Maha, such grassroots civilian organizations form the backbone of the uprisings in Syria. Yet she said their work and message have been overshadowed by the violence and chaos that have become synonymous with the Syrian conflict. “On the news you only see blood and destruction,” she said. “You don’t see that behind it, there are civilian groups doing things peacefully.” 

Schermafbeelding 2016-08-31 om 18.28.28

Maha (links) met haar zus, Nuha.

Zoals ze in dit interview sprak, sprak ze ook tot ons. Hoewel haar verhaal een verschrikkelijk zwart hoofdstuk draagt blijft ze optimistisch. Ze geeft aan niet bang de zijn voor IS, voor Daesh. “Daesh is not the worst enemy, we know who they are and some of the bombings here in Europe are not theirs.” Ze verklaart dat in Syrië meerdere partijen vechten. Allemaal over het hoofd van de bevolking, die machteloos staat. Toch voelt ze zich thuis in Syrië, en soms zelfs veilig. Ze verklaart dat ze aan het geluid van een barrelbomb kan horen hoe ver hij is. Als hij dichtbij is heb je geen tijd meer om te vluchten, wat eigenlijk heel geruststellend werkt. Een alles-of-niets situatie.

Daarnaast zijn sommige gebieden wel echt veilig. In deze gebieden, maar ook in minder veilige gebieden, heeft Maha samen met een paar vrienden scholen opgezet vanuit haar stichting Kesh Malek (‘schaakmat’, klik hier). Hier willen ze kinderen verblijden, afleiden maar ook verrijken. Want ja, het is een oorlogsland, maar niet iedereen is gevlucht en niet elke stad of dorp is gevaarlijk. Maha zelf komt niet vaak in Syrië. Haar broer is immers nog steeds opgepakt, wat betekent dat zij meer risico loopt. Wel komt ze regelmatig in Turkije, waar vandaan ze haar contacten in Syrië kan spreken of zelfs ontmoeten. Ook kan ze van daaruit af en toe de scholen in Syrië bezoeken.

Voor ze naar Nederland kwam en met PAX ging samenwerken, heeft ze in Turkije gewoond. Ze verklaart Turkije prettiger te vinden dan Nederland. Dat heeft te maken met de geslotenheid van het Nederlandse volk: Turken zijn veel gastvrijer, en bovendien ligt hun cultuur dichter bij die van Syrië. Maha merkt dat Nederlanders moeite hebben om met haar om te gaan, waardoor het contact stroef verloopt. Zo ontdekte ze al snel dat een buurman van haar veel vooroordelen had en ook niet van deze ideeën af wist te wijken. In Turkije heeft ze hier geen last van. Of ze in Nederland blijft? Dat weet ze niet. Natuurlijk wil ze graag naar Syrië terug, maar ze weet ook dat ze tot die tijd een thuis moet hebben. En we achten de kans groot dat dat eerder Turkije wordt dan Nederland – al is het maar om haar project goed te kunnen leiden.

 

Wil je meer lezen over Maha, over haar project of over de situatie in Syrië? Hier zijn wat suggesties:

http://www.paxvoorvrede.nl/actueel/nieuwsberichten/in-syrie-is-de-angst-doodgegaan

http://www.pieterstockmans.be/blog/2015/05/16/syrian-activist-maha-ghrer-my-hope-is-that-one-day-in-syria-there-will-be-music-festivals-like-this-one/

Kijk verder dan Assad en Al-Kaida

Vrijdag 14 maart. Gesprek met Syrische activiste Maha Ghrer